하탈어/어휘/학술어

언어학

• 어학: Малгал /malgal/
• 국어: Нара мал /nara mal/

품사론

• 품사: Сэ /se/
• 체언 : Мум мал, Эмзасэ /mum mal/, /endzase/
• 명사: Эрымсэ /erəmse/
• 대명사: Дә-Эрымсэ /dæ erəmse/
• 수사: Һимсэ /himse/
• 용언 : Фолэсэ /folese/
• 동사: Омжэгсэ /omdʒegse/
• 형용사: Гырэмсэ /gəremse/
• 수식언: Комэмсэ /komemse/
• 관형사: Мәгэмсэ /mægemse/
• 부사: Ычэсэ /ətʃese/
• 관계언: (없음)
• 조사: Ҫусэ /θuse/
• 독립언: (없음)
• 감탄사: Ныкэмсэ /nəkemse/

기타

• 관사: Ынҙымсэ /ənðəmse/
• 자동사: Зи-Омжэгсэ /dzi omdʒegse/
• 타동사: Нам-Омжэгсэ
• 관계사: Гылэмсэ
• 접사: Сэгажэ
• 보조사: Дуғомҫусэ

문장성분

• 주어: Эмза мал
• 목적어: Борэм мал
• 보어: Гэғом мал
• 서술어: Фолэ мал
• 수식어: Комэм мал, Комэмсэ
• 관형어: Мәгэм мал
• 부사어: Ычэ мал
• 접속어: Эғымсэ

기타

• 어간: Золгэ
• 어미: Сэкыҫ
• 종결어미: Мәҙсэ
• 의태어: Кул Хүңнә мал
• 합성어: Гебсэ
• 파생어: Бынжэн мал
• 복합어: Гыдыбсэ
• 시제: Тәмәгэм
• 서술형: Биформ кул
• 형태소: Ныҫсэ

음성학

• 복음: Гебһур
• 자음: Дахһур
• 모음: Хулһур
• 복자음: Гыдыб дахһур
• 이중 모음: Гыдыб хулһур
• 마찰음: Галэһур

문자

• 문자: Гыл
• 표음문자(表音文字): Һур гыл
• 표의문자(表意文字): Тыҫ гыл
• 음소문자(音素文字): Наҫһур гыл
• 음절문자(音節文字): Наҫня гыл

수학

수와 식

• 계산: Һим
• 함수: Тарым-Су
• 등식: Гаҫгэ Шиг
• 부등식: Аан-Гаҫгэ Шиг
• 사칙연산: Ныгһим
• 결합법칙: Мокым быбчиг
• 지수: Буғэм-Су
• 단항식: Хулмадэ-Шиг
• 검산: Дөөһим
• 암산: Һугһим
• 정수: Уңгын Су
• 교집합: Һәгөм, Һәгөн муғэм
• 공집합: Бэн муғэм
• 전개도: Фелшэн гырэм
• 대칭도형: Маҙһын кул
• 대각선: Маҙ мугым
• 대각: Маҙгаг, Маҙму
• 근삿값: Ырэм габҫ, Гакаун габҫ
• 축척: Золэнза
• 축도: Золэн гырэм
• 확대도: Нылэн гырэм

기하학

• 선: Гым
• 직선: Барн гым, Бару гым
• 곡선: Хөн гым
• 벡터: (нет)
• 외각: Бакаҫ гаг, Бакаҫму
• 직각: Барнму
• 삼각형: Һиму кул
• 사각형: Ниму кул
• 평행하다: Наранхан
• 평행사변형: Наранхэ кул
• 원주(圓柱): Доңгын гэдуң, Уын гэдуң
• 원주(圓周): Уын долли
• 용량, 용적, 체적: Бупи
• 면적: Нырбэ
• 호: Хуал
• 현: Һэвэ, Хуал һэвэ
• 좌표: Зарэ пё
• 포물선: Фалмя зол
• 합동: Куг маҙгэ
• 예각: Пызогмо
• 둔각: Модэн гаг Модэн мо
• 정점: Кугжэ зым
• 내접: Анагдахэ
• 자취: Зарэ гэл
• 회전각: Дулэм гаг
• 외분한다: Бакаҫ наном

해석학

• 컴팩트: Уңгул жибхаб

사회

지리학

• 삼각주: Һиму был
• 사주: Мүрә гэдоң
• 동풍: Һәҫ барам
• 북동풍: Нуф-һә барам
• 남풍: Ма барам, Аф барам
• 북풍: Нуф барам, Дүн барам
• 서풍: Ханы барам
• 암석: Бәғө, Дул
• 화성암: Болэ дүн бәғө
• 수성암, 퇴적암: Молэ дүн бәғө
• 변성암: Бйынхәдүн бәғө
• 화강암: Сог дул
• 편마암: Бйын сог дул
• 석회암: Хөҫ дул
• 사암: Мүрә дул
• 이암: Пыл дул
• 역암: Загал дул
• 지표: Таң гызог
• 지각: Таң кыбжэл
• 홍수: Хын мол
• 범람원: Монымэ
• 만조: Мэлмол
• 간조: Сылмол
• 육풍: Моҫ барам
• 해풍: Бада барам
• 금속: Һү боҫэ
• 현무암: Муг дул
• 연흔: Молгел загог
• 건열: Марн гул
• 사층리: Гэғон цыңли
• 석주: Дул гэдоң
• 사구: Мүрә ындыг
• 화성암: Болдул
• 심성암: Гэфын-дүн дул
• 퇴적암: Сахэн дул
• 유문암: Хырын дул
• 안산암: Андес дул, Ансан дул
• 화산: Бол мүү
• 성층 화산: Самгаг бол мүү
• 순상 화산: Баңпә (кул)бол мүү
• 종상 화산: Зоңхйың бол мүү
• 주상 절리: Гэдоңхйың зылли
• 판상 절리: Панхйың зылли
• 엽리: Эфгел
• 편리: Зугаг гел
• 규암: Сыг'йың дул
• 천매암: Гегжэҫ дул
• 암: Зугаг дул
• 입상변정질: Ал мояң гйылзың бакөм
• 복사: Нә бэшэм
• (상온: Пйыңсан он)
• 고온: Нуфын он
• 저온: Наҙын он

미술

빛깔

• 청색: Форн бэскал
• 녹색: Галмя Бэскал
• 홍색: Боргн бэскал

과학

화학

• 인산: Дүкәбэ бол һэл, Дүкәбэ бол сан

천문학

• 항성: Боҫ-багэ бел
• 태양: Хә
• 유성: Бел-туң бел
• 행성: Тыдулэ бел
• 혜성: Һал бел

물리학

• 합력: Алца хэм
• 광자: Бэс ал
• 자기 다중극: Заги Чыры-геб гыг
• 자기 부상: Заги тығом
• 토크(Torque): Дулэмхэм
• 직진: Гуҙги наагам
• 반사: Дү-суғэм
• 굴절: Кыкэм
• 궤적: Зарэ гэл
• 진동: Тылгэ
• 진동자: Тылгя
• 색력 : Бэскал хэм
• 반전성: Хулцагсың
• 코히런스(coherence): Гел маҙым

생명과학

백혈구: 흰피톨 Хажахн фэҫул 적혈구: 붉은피톨 Боргн фэҫул 전두엽: 이마엽 Эма йыб 대뇌: 큰골 Хын гул 소뇌: 작은골 Загн гул 교뇌: 다리뇌 Дарэ нө 간뇌: 사이뇌 Һағэ нө 뇌간: 뇌줄기 Нө золгэ 뇌량: 뇌들보 Нө дылбу 연수: 숨골, 숨뇌 Һомгул, Һом нө 척수: 등골 Дыңгул 피부: 살갗 Һалгас 관절: 뼈마디 Пе мадэ 근육: 힘살 Хэмһал 고막: 귀청 Гөөсың 심장: 염통 Чымҫуң 판막: 날름막 Наллм маг 혈액: 피 Фээ 혈액순환: 피돌기 Фээ дулгэ 혈관: 핏줄 Фээ зол 비장: 지라 Жэра 호흡: 숨쉬기 Һом һөгэ 폐: 허파 Хыфа 기관: 숨관 Һом гуан 기관지: 숨관가지 Һом гуан гажэ 횡격막: 가로막 Гару маг 식도: 밥줄 Бабзол 위: 밥통 Бабҫуң 담낭: 쓸개 Сылгя 췌장: 이자 Эза 소장: 작은창자 Загн саңза 십이지장: 샘창자 Һәм саңза 공장: 빈창자 Бэн саңза 회장: 돌창자 Дул саңза 대장: 큰창자 Хын саңза 맹장: 막창자 Маг саңза 결장: 잘록창자 Залуг саңза 직장: 곧은창자 Гуҙн саңза 신장: 콩팥 Хуңфаҫ 방광: 오줌보 Узомбу 요관: 오줌관 Узом гуан 요도: 오줌길 Узом гэл 단백질: 흰자질 Хажан 함수탄소: 녹말 Ногмал 지방: 기름기 Гэрымги 효소: 뜸씨 Тымсэ 포유동물[7]: 젖빨이짐승 зыҙпалэ жимсын 양서류[8]: 물뭍짐승 Мол-Моҫ жимсын 파충류[9]: 길짐승 Гэл жимсын 척추동물: 등뼈동물 Дың-пе доңмул 무척추동물: 민등뼈동물 Мэн Дың-пе доңмул 삼엽충: 세쪽이 Һи цугэ 생존 경쟁: 살기다툼 Һалгэ даҫом 증산작용: 김내기гэм нәгэ 엽록소: 잎파랑이 Эф фараңэ 광합성, 탄소동화작용: 녹말만들기 Ногмал мандылгэ 책상조직: 울타리조직 Олҫар зожиг 해면조직: 갯솜조직 Гәҫ һум зожиг 향일성: 해굽성 Хә-гоб сың 향지성: 땅굽성 Таң-гоб сың 효모균: 뜸팡이 Тымфаңэ

해부학

• 대흉근: Хын гаһм гын
• 소흉근: Загн гаһм гын
• 전거근: Аф ҫубнэ гын

고고학

• 타제석기: 뗀석기Тин сыгги
• 마제석기: 간석기Галын сыгги
• 세석기: 잔석기Зан сыгги
• 방추차: 가락바퀴Гараг бәхө
• 적석목곽분: 돌무지 덧널무덤Дул мужэ дыҫныл модым
• 횡혈식 석실분: 굴식돌방무덤 Гулшиг дулбаң модым
• 즐문토기: 빗살무늬토기Бэҫһал моны тоги
• 원시무문토기: 이른민무늬토기 Эрын мэнмоны тоги
• 경질무문토기: 민무늬토기 Мэнмоны тоги
• 패총: 조개더미 Зүгә дым
• 지석묘: 고인돌 Гуйн дул
• 반월형석도: 반달돌칼 Бандал дулхал
• 조문경: 거친무늬거울 Гышэн моны гыул
• 세문경: 잔무늬거울 Зан моны гыул
• 석초: 돌괭이 Дул гәңэ
• 용범: 거푸집 Гыфожэб
• 첨두기: 찌르개 Чэрыгя
• 박편첨두기: 슴베찌르개 Һымби чэрыгя
• 양면핵석기: 굴봉 뒤지개 Гулбоң дөжэгә
• 유구석부: 홈자귀 Хумзаг

하탈어 관련 문서 ХАТАЛЧА ГУАНЛЙЫН МУНСЫ
발음 Һур	문법 Мунбыб	표현 Пёхйын	예문 Бунбугэ	이름 Эрым
문자 Гыл
라틴 문자 Латин гыл	한글 Хан гыл
어휘 Наҫмал
학술어 Хагсул	수 표현 Һимсэ	대명사 Дә эрымсэ	부사 Ычэсэ