예술인도유럽어

Stelo Wiki
둘러보기로 가기 검색하러 가기
예술 인도-유럽어
The Artic Indo-European
[{{{IPA}}}]
사용 지역 중앙아시아 가정
사용 인구 1명이나, 사실상 없음(약 2억명 가정)
표기
문자 모든 문자(로마자 표기가 일반적)
분류
어순 자유(SVO가 일반적)
언어 유형 굴절어
언어 계통 인도유럽어족
언어 지향 예술어
분화
옛 형태
인도유럽조어
방언
없음
언어 코드
ISO 639-1 AY
ISO 639-2 AIE
ISO 639-3 AIE

개요

예술 인도-유럽어, 줄여서 AIE는 2023년 초에 인도유럽조어를 간편화하면서 최대한 보존한 현대식 인도유럽어를 만들자는 생각에서 시작된 박창훈의 인공어이다. 초기에는 음운변화가 방향이 없이 설계되어 형태가 수 가지 나왔지만 시간이 흐르면서 점점 고착화되어 지금의 형태에 이르렀고 미래에도 그럴 예정이다.

음운

자음

'AIE'의 자음은 단순 표기문자로 (m,n,ng,p,b,ph(f),t,d,th,sh,zh,k,g,kh(x),',ts,dz,tsh,c,j,ch,s,dh(z),v,gh,h,l,r,j,w)33개, IPA로 37개가 있다. 아래의 표는 표준 예술인도유럽어와 생활 예술인도유럽어의 음운을 모두 나타낸 것이다. 생활 예술인도유럽어에만 있거나 생활 예술인도유럽어와 표준 예술인도유럽어에 둘다 나타나는 음운은 두껍게 표시된다. 참고로 생활어에도 여러가지 방언이 있기에 가장 많이 쓰이는 중앙 생활어를 기준으로 한 것임을 미리 알린다.

조음 위치 → 순음 설치음 구개음 후음
조음 방법 ↓ 양순음 순치음 치음 치경음 후치경음 치경구개음 권설음 경구개음 연구개음 구개수음 인두음 후두개음 성문음
폐 기류  
비음    m        n            ɲ    ŋ      
파열음 p  b t  d          k  g        ʔ
마찰음    f  v θ  ð s  z ʃ  ʒ    ʂ  ʐ ç  ʝ x  ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ
접근음    ʋ    ɹ    ɻ    j    ɰ
전동음    ʙ    r    ʀ  
탄음    ѵ    ɾ    ɽ      
설측 마찰음 ɬ  ɮ ɬ̢  ɮ̢    
설측 접근음 l    *ȴ    ɭ    ʎ    ʟ  
설측 탄음      ɺ            
폐외 기류  
내파음 ɓ̥  ɓ ɗ̥  ɗ ʄ̊  ʄ ɠ̊  ɠ ʛ̥  ʛ  
흡착음 ʘ     ǀ     ǃ     ǂ      
설측흡착음   ǁ      

모음

전설 중설 후설
고모음 ɪ iː ʊ uː
중모음 e ɛː ə o ɔː
저모음 ɑ aː

명사

예술인도유럽어의 명사는 모두 3개의 성이 존재한다. 규칙적인 명사로 남성명사는 주로 '-os'로 끝나는 경우가 많으며 여성명사는 '-a'로, 중성명사는 보통 이들에 속하지 않는다.

명사변화

예술인도유럽어에는 표준어 기준으로 3개의 성(남성,여성,중성)과 2개의 수(단수,복수), 그리고 8개의 격(주격,대격,여격,속격,탈격,구격,처격,호격)이 존재한다. 생활어 기준으로는 성과 수가 표준어와 같지만 격은 주격,대격,여격,속격,탈격으로 5개의 격만 존재한다. 다음은 표준 예술인도유럽어의 일반어근(단어근) 여성명사인 'nokt(밤)'의 굴절을 나타낸 표다. 이것은 제 1변화 명사이다. 자세한 부분은 이 곳을 참조.

á é í ó ú ā ē ī ō ū ā́ ḗ ī́ ṓ ū́

여성 제1변화 단수 복수
주격 nókts nóktes
호격 nókt nóktes
대격 nóktem nóktens
여격 néktī néktemos
속격 nékts néktōm
탈격 nékts néktemos
구격 néktī néktphi
처격 nékti néktsu

예술인도유럽어에서 분화한 언어들의 스와데시 목록

á é í ó ú ā ē ī ō ū ā́ ḗ ī́ ṓ ū́

번호 한국어 인도유럽조어 표준 예술인도유럽어 중앙 생활 예술인도유럽어 1구 생활인도유럽어 2구 생활인도유럽어 3구 생활인도유럽어 4구 생활인도유럽어 5구 생활인도유럽어 이탈리아조어 인도이란조어
1 éǵh₂ éza éo io yo eu je eu egō aȷ́ʰám
2 túH tū́ tu tu tu tu tu tu túH
3 ís ís ís í e e is is is
4 우리 wéy vī́ vei vi vi vi vie vei nōs wayám
5 너희 jun iun yun jon jon jum wōs yuHyám
6 그들 틀:L,
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L nihni, nihənti súu isaan iya(ga)
7 this 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L, 틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L,
틀:L,
틀:L,
틀:L
틀:L =a wánnàn kana kan 틀:G, tan 틀:G
8 that 틀:L,
틀:L,
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L =in, =ənni wáncàn san kaas 틀:G, taas 틀:G
9 here 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
annânu 틀:L 틀:L đa nan halkan, inta
10 there 틀:L,
틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L akannaka 틀:L 틀:L đin can halkaas
11 who 틀:L 틀:L 틀:L mannu 틀:L 틀:L wi wanda eeññu yaa?, kuma?
12 what 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L,
틀:L,
틀:L,
틀:L 틀:L
mīnu 틀:L 틀:L min me maal maxaa?
13 where 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L ali 틀:L 틀:L mani inaa meeshee, halkee, intee,
14 when 틀:L 틀:L 틀:L ayyānu, mati 틀:L 틀:L məřmi yaushe goormee?, amee?
15 how 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
ana mīni, ammīni 틀:L 틀:L yaya yàayàa sidee?
16 not 틀:L, 틀:L, 틀:L 틀:Q,
틀:L 틀:Q,
틀:L 틀:Q
틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L,
틀:L
ba ii'ii ma
17 all 틀:L 틀:L 틀:L kalû 틀:L 틀:L marra dúkà hundaa dhamaan, giddi, gebi, kulli
18 many 틀:L 틀:L 틀:L mādu 틀:L 틀:L at’t’as yaya badan
19 some 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L 틀:L 틀:L ša want gar(i) qaar
20 few 틀:L 틀:L 틀:L ēṣu 틀:L 틀:L đrus kàɗán dhowr, waxyar
21 other 틀:L,
틀:L,
틀:L,
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L,
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L,
틀:L,
틀:L
šanû 틀:L 틀:L nnəɣni wasu biraa kale
22 one 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
ištēn 틀:G,
ištēt 틀:G
틀:L 틀:L ižžən, ištən ɗáyá tokko kow, hal
23 two 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
šinā 틀:G, šittā 틀:G 틀:L 틀:L ŧnayən (< Ar.) bíyú lama labo
24 three 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
šalāš 틀:G, šalāšat 틀:G 틀:L 틀:L ŧřaŧa (< Ar.) úkù sadii saddex
25 four 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
erbe 틀:G, erbet 틀:G 틀:L 틀:L āƀʕa (< Ar.) húɗú afur afar
26 five 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
xamiš 틀:G, xamšat 틀:G 틀:L 틀:L xəmsa (< Ar.) bìyár̃ šan shan
27 big 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L 틀:L aməqqr’an bàbbá weyn
28 long 틀:L 틀:L 틀:L arku 틀:L 틀:L aziyrā mài tsáwóo dheer
29 wide 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L,
틀:L
rapšu 틀:L 틀:L, 틀:L miriw mài fáaɗíi bal'aa, booccoo ballaadhan
30 thick 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L gđā mài káuríi cufan
31 heavy 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
kabtu 틀:L 틀:L đqəř (< Ar.) mài náuyíi culus
32 small 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L ṭexru 틀:L 틀:L aməz’z’yan k'arami yar
33 short 틀:L 틀:L 틀:L karû 틀:L 틀:L aquđ’ađ’ guntu gaaban
34 narrow 틀:L 틀:L 틀:L qatnu 틀:L 틀:L ħsā siriri ciriiri
35 thin 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
qatnu 틀:L,
틀:L
틀:L azđađ sìir̃íir̃ìi dhuuban
36 woman 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L ŧamɣā’ŧ, ŧamət’t’uŧ màcè naag, dumar,
haweeney, habar
37 man
(adult male)
틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L zikaru 틀:L 틀:L āyaz námíjì rag
38 man
(human being)
틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L awīlu 틀:L,
틀:L
틀:L ƀnađəm (< Ar.) mùtûm nama nin
39 child 틀:L 틀:L 틀:L ṣexru, māru 틀:L,
틀:L,
틀:L
틀:L aħənžia, řƀəz’z’ ɗáa, 'yáa cunug
40 wife 틀:L 틀:L 틀:L aššatu 틀:L 틀:L ŧamɣā’ŧ màatáa xaas, afo, oori
41 husband 틀:L
틀:L
틀:L 틀:L mutu 틀:L,
틀:L
틀:L āyaz míjìi sey
42 mother 틀:L 틀:L 틀:L ummu 틀:L 틀:L yəmma (< Ar.?) úwáa hooyo
43 father 틀:L 틀:L 틀:L abu 틀:L 틀:L ƀaƀa (< Ar.?) ùbáa aabbe
44 animal 틀:L 틀:L 틀:L būlu, emāmu 틀:L 틀:L lħayawan (< Ar.) dábbàa (< Ar.?) xaywaan
45 fish 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L asřəm kíifíi qurt'ummii kalluun, mallaay
46 bird 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L 틀:L ažđ’iđ’ tsúntsúu c'irrii shimbir
47 dog 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L ayđi, aqzin, ahəggā kàrée saree ey
48 louse 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L ŧiššəšŧ (head), infā (body) kwàlkwátàa (head),
kwàr̃kwátàa (body)
c'inii, injiraan, injijii injir
49 snake 틀:L 틀:L 틀:L ṣēru 틀:L,
틀:L
틀:L fiɣā’, ŧařəfsa mácìijíi mar'ataa, bofa, šaawwisa mas
50 worm 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L ađan n tmuaŧ tsúutsàa dixiri, gooryaan
51 tree 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L ssəžžāŧ (< Ar.) ítàacée muka geed
52 forest 틀:L 틀:L 틀:L gūru 틀:L 틀:L řɣaƀəŧ (< Ar.) dáajìi baqqoo, daggala kayn, duur
53 stick 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L Sanada ul
54 fruit 틀:L 틀:L 틀:L inbu 틀:L 틀:L řxuđ’āŧ (< Ar.) ’yár̃ ítàacée ija miro
55 seed 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L, 틀:L řħəbb (< Ar.) írìi (< Kanuri?) garii, saññii iniin, abuur
56 leaf 틀:L 틀:L 틀:L ḫasḫaltu 틀:L 틀:L ŧifāšŧ gányée baala caleen
57 root 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L 틀:L az’wā sâiwáa, jíijíyàa xidid
58 bark (of a tree) 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L θhašit ɓáawóo jilif
59 flower 틀:L 틀:L 틀:L inbu 틀:L 틀:L ŧanəwwašŧ fùrée daraaraa ubax
60 grass 틀:L 틀:L 틀:L dīšu 틀:L 틀:L arrƀiʕ (< Ar.) cìyáawàa marga caws
61 rope 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L iǧǧi, ŧamriaŧ, asɣun ígíyàa xarig
62 skin 틀:L 틀:L 틀:L gildu 틀:L 틀:L ŧiřməšŧ fáatàa gogaa, ittillee maqaar
63 meat 틀:L 틀:L 틀:L ṭabhu 틀:L 틀:L açsum náamàa foon hilib, so'
64 blood 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L iđammən jíníi d'iiga dhiig
65 bone 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L iɣəss ƙàshíi lafee laf
66 fat (noun) 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L 틀:L ŧađunt máiƙòo moora baruur, caddiin
67 egg 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L ŧaməǧǧač ƙwái killee, bup'p'aa ukun
68 horn 틀:L 틀:L 틀:L qarnu 틀:L 틀:L išš ƙàhóo gaafa gees
69 tail 틀:L 틀:L 틀:L zibbatu 틀:L 틀:L ŧanəwwāŧ (< Ar.?) wútsíyàa eegee sayn
70 feather 틀:L 틀:L 틀:L nāṣu 틀:L 틀:L afā gáashìi baal
71 hair 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L šārtu 틀:L 틀:L z’ət’t’u, ašəwwaf gáashìi tin
72 head 틀:L 틀:L 틀:L rēšu 틀:L 틀:L, 틀:L aqəyyua kâi mataa madax
73 ear 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L uznu 틀:L 틀:L aməz’z’uɣ, aməžžun kûnnée gurra dheg
74 eye 틀:L 틀:L 틀:L īnu 틀:L 틀:L ŧit’t’ ídòo ija il
75 nose 틀:L 틀:L 틀:L appu 틀:L 틀:L ŧinzā háncìi fuññaan san
76 mouth 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L aqəmmum bàakíi afaan af
77 tooth 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
šinnu 틀:L 틀:L, 틀:L ŧiɣməsŧ hákóoríi ilig
78 tongue 틀:L 틀:L 틀:L lišānu 틀:L,
틀:L
틀:L iřəs hárshèe arraba carrab
79 fingernail 틀:L 틀:L 틀:L ṣupru 틀:L 틀:L iššā fárcèe qeensa ciddi
80 foot 틀:L 틀:L 틀:L šēpu 틀:L 틀:L, 틀:L đ’ā ƙáfàa miilla cag
81 leg 틀:L 틀:L 틀:L kimṣu 틀:L 틀:L ifaddən ƙáfàa hojjaa, luka lug
82 knee 틀:L 틀:L 틀:L birku 틀:L 틀:L fuđ gwíwàa jilba jilib, low
83 hand 틀:L 틀:L 틀:L qātu 틀:L 틀:L fus hánnúu harka gacan
84 wing 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L kappu 틀:L 틀:L afriw fíffíkèe baal
85 belly 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
libbu 틀:L 틀:L aʕəddis cíkìi calool
86 guts 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
erru 틀:L 틀:L,틀:L ađan, ƀururu hánjíi mar'umaan mindhicir, xiidmo
87 neck 틀:L, 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
kišādu, labiānu 틀:L 틀:L iri wúyàa qoosee quur, luqun, sur
88 back 틀:L 틀:L 틀:L šašallu 틀:L 틀:L aʕrua báayáa dugda dhabar, duud
89 breast 틀:L, 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
irtu 틀:L 틀:L ibbəš nóonòo harma naas
90 heart 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L libbu 틀:L 틀:L zúucìyáa onnee laab, wadne
91 liver 틀:L 틀:L 틀:L kabattu 틀:L 틀:L ŧsa hántàa tiruu tiro, beer
92 to drink 틀:L 틀:L 틀:L šatû 틀:L,
틀:L
틀:L su, ħřu sháa dhug- cab, dhan
93 to eat 틀:L 틀:L 틀:L akālu 틀:L 틀:L šš cun
94 to bite 틀:L 틀:L 틀:L našāku 틀:L mmā’məš cìizáa qaniin
95 to suck 틀:L 틀:L 틀:L enēqu 틀:L,
틀:L
t’t’əđ’, z’əmm láasàa, tsóotsàa hod'a, t'uut'a nuug, dhuuq
96 to spit 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
ssusəf tóofàa tuf tuf
97 to vomit 틀:L 틀:L 틀:L arû 틀:L arr yí ámái matag, hunqaac
98 to blow 틀:L 틀:L 틀:L napāxu 틀:L ssuđ’ búusàa, húuràa afuufa, buufa afuuf, buufi
99 to breathe 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
napāšu 틀:L arr nnəfs yí númfáashíi neefsi
100 to laugh 틀:L 틀:L 틀:L ṣuxxu 틀:L 틀:L đ’ħəš (< Ar.) dàaríyáa kolfa qosol
101 to see 틀:L 틀:L 틀:L amāru 틀:L 틀:L z’ā gáníi arga arag
102 to hear 틀:L 틀:L 틀:L šemû 틀:L 틀:L səř dhaga'a maqal
103 to know 틀:L, 틀:L 틀:L 틀:L idû 틀:L,
틀:L
틀:L ssən sánìi beek- garasho, ogaal, aqoon
104 to think 틀:L 틀:L 틀:L kuṣṣupu 틀:L,
틀:L
틀:L tɣiř yo tunaanii male, feker
105 to smell 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
ešēnu 틀:L 틀:L gg arriħŧ ur
106 to fear 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
palāxu, šaxātu 틀:L 틀:L ŧiggwđi tsòoróo na'a nax, baqdin, cabsi
107 to sleep 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
šalālu 틀:L 틀:L t’t’əs yí bárcíi rafa hurdo
108 to live 틀:L, 틀:L 틀:L 틀:L balāṭu 틀:L 틀:L zđəɣ dà râi raaga nool
109 to die 틀:L 틀:L 틀:L mâtu 틀:L mməŧ mútù du'a dhimo, amuud
110 to kill 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L dâku 틀:L 틀:L nəɣ káshèe qooma, ajjeesa, qala dil
111 to fight 틀:L 틀:L 틀:L ṣâlu 틀:L 틀:L mmnəɣ yí fáɗàa dagaal, dirir
112 to hunt 틀:L 틀:L 틀:L ṣâdu ymā fàráutàa adama ugaarsi
113 to hit 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
naṭû wwəŧ, ssqəř búgàa dhufo
114 to cut 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
nakāsu qqəs, fři yánkèe goy, jar
115 to split 틀:L 틀:L,
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L,
틀:L
nesû, šalātu 틀:L ƀđ’a fáskàráa jeex, tariiq
116 to stab 틀:L 틀:L 틀:L dakāšu 틀:L qqəs sòokáa toorey
117 to scratch 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
xarāsu 틀:L šməz sóosàa xoq
118 to dig 틀:L 틀:L 틀:L napālu, xerû ɣəz háƙàa, tóonàa qod
119 to swim 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
fđəħ yí íyóo daaka dabaal
120 to fly 틀:L 틀:L 틀:L parāḫu, parāšu đ’u, fāfā (< Ar.?) táashì barara, barrisa duul, buub
121 to walk 틀:L 틀:L 틀:L akāšu 틀:L 틀:L uyua tàfí adeema dareer, socod
122 to come 틀:L,
틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L ṭexû 틀:L 틀:L as zóo dhuf- imaansho
123 to lie (recline) 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
utulu 틀:L 틀:L zzəř, bbuzzəř kwántàa c'iisa seexo, jiif
124 to sit 틀:L 틀:L 틀:L wašābu 틀:L 틀:L qqim záunàa fadhi
125 to stand 틀:L 틀:L 틀:L izuzzu 틀:L ƀədd táashì ijaaja, d'aabad'd'a joogsi, istaag
126 to turn 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
saxāru 틀:L 틀:L, 틀:L qřəƀ (< Ar.) máyár̃ dà taaya wareeg, jeed
127 to fall 틀:L 틀:L 틀:L maqātu 틀:L 틀:L wđ’a fáaɗì dhac
128 to give 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
nadānu 틀:L əwš báa kenna siin
129 to hold 틀:L 틀:L 틀:L naṣāru 틀:L šəbbā qabo
130 to squeeze 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
mazû z’əmm tuuji, marooji
131 to rub 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
lapātu nħəđ mar, xoq
132 to wash 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
ramāku 틀:L, 틀:L ssiađ, ssřiř wánkèe dhaq
133 to wipe 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L kapāru msəħ (< Ar.) tirtir
134 to pull 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L žar’r’ (< Ar.) jáa harkisa jiid
135 to push 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L ʕān túuràa dhiib- riix
136 to throw 틀:L 틀:L, 틀:L 틀:L nadû nd’ā tuur, xoor, gan
137 to tie 틀:L 틀:L 틀:L, 틀:L kaṣāru, rakāsu, ṣamādu qqən xir
138 to sew 틀:L 틀:L 틀:L kubbû 틀:L, 틀:L, 틀:L xəyyəđ’ (< Ar.) ɗínkàa erba tol
139 to count 틀:L 틀:L, 틀:L 틀:L manû 틀:L 틀:L ħsəƀ (< Ar.) tiri
140 to say 틀:L 틀:L 틀:L qabû 틀:L, 틀:L ini cêe, fáɗìi jedh- dheh, oro
141 to sing 틀:L 틀:L, 틀:L, 틀:L 틀:L zamāru 틀:L, 틀:L ɣənnəž hees
142 to play 틀:L 틀:L 틀:L mēlelu 틀:L irā ciyaar, dheel
143 to float 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L, 틀:L fđəħ sabbey
144 to flow 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
alāku 틀:L azzəř qulqul
145 to freeze 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L žās barafey
146 to swell 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L suff barar
147 sun 틀:L 틀:L 틀:L šamšu 틀:L ŧfušŧ ráanáa aduu, biiftuu qorrax, cadceed
148 moon 틀:L 틀:L 틀:L sîn, warxu 틀:L 틀:L yua, ŧaziri wátàa baatii, ji'a dayax
149 star 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L kakkabu 틀:L 틀:L iŧri tàuràaróo urjii xiddig
150 water 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L aman rúwáa bisaan, madda biyo
151 rain 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L zunnu 틀:L anz’ā rúwán sámàa roob
152 river 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L nāru 틀:L 틀:L iɣzā kòogíi laga webi
153 lake 틀:L 틀:L 틀:L tāmtu 틀:L 틀:L ařimam, ŧanda táfkìi haro, yamays
154 sea 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L tâmtu 틀:L 틀:L řəƀħā (< Ar.) tèekú (< Songhay) galaana bad
155 salt 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L, 틀:L ŧaməǧǧaħŧ (< Ar.) gíshíríi aššaboo, soogidda cusbo
156 stone 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L,
틀:L
abnu 틀:L 틀:L az’r’u dúutsèe d'agaa dhagax, shiid
157 sand 틀:L 틀:L 틀:L bāṣu 틀:L 틀:L ižđi yàashíi, ƙásáa ciid, bacaad
158 dust 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
eperu 틀:L 틀:L ŧaɣəbbā’ŧ (< Ar.) ƙùuráa awaara bus, boor
159 earth 틀:L 틀:L 틀:L erṣetu 틀:L 틀:L, 틀:L, 틀:L šař ƙásáa biyyoo dhul
160 cloud 틀:L, 틀:L, 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L,
틀:L
erpetu 틀:L 틀:L, 틀:L asiynu, ŧažnawŧ gàajìmàarée duumessa hogol, daruur
161 fog 틀:L 틀:L 틀:L imbāru 틀:L 틀:L ŧayyuŧ házóo ciiryaamo
162 sky 틀:L 틀:L 틀:L šamû 틀:L, pl.틀:L ažənna sámà (< Ar.) waaqa cir
163 wind 틀:L 틀:L 틀:L šāru 틀:L asəmmiđ’ ískàa qilleensa dabayl
164 snow 틀:L 틀:L 틀:L šalgu 틀:L 틀:L ađfəř ƙànƙáráa c'abbii baraf (< Persian)
165 ice 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L 틀:L 틀:L ažris ƙànƙáráa c'abbii baraf
166 smoke 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L qutru 틀:L 틀:L, 틀:L ddəxxan (< Ar.) háyáaûíi aara uun, qaac, qiiq
167 fire 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
išātu 틀:L 틀:L, 틀:L ŧiməssi wútáa bobaa, giimii, ibidda dab, oog
168 ash 틀:L 틀:L 틀:L didallu, ṭikmēnu 틀:L 틀:L iɣɣəđ tòokáa barbadaa dambas
169 burn (intrans.) 틀:L 틀:L 틀:L napāxu 틀:L šməđ’ ƙóonèe gub
170 road 틀:L 틀:L 틀:L xūlu 틀:L, pl. 틀:L aƀriđ hányàa waddo, jid, surin, tub,
wadiiqo, dhabbe, marin
171 mountain 틀:L 틀:L 틀:L šadû 틀:L 틀:L ađrā, ađmā tsáunìi, dúutsèe, túdùu gaara buur
172 red 틀:Q 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
ruššû, pēlu 틀:L 틀:L azəggwaɣ jáa diimaa casaan, gaduud
173 green 틀:Q 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
warqu 틀:L 틀:L aziyza tsánwáa, kóor̃èe bifa margaa cagaar
174 yellow 틀:Q 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
warqu 틀:L 틀:L awr’aɣ ràawáyàa boora huruud, cawl,
jaalle (< Italian)
175 white 틀:Q 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
peṣû 틀:L,
틀:L
틀:L ašəmřař fáríi adii caddaan
176 black 틀:Q 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
ṣalmu 틀:L 틀:L aƀāršan báƙíi gur'aaccaa madow
177 night 틀:L 틀:L 틀:L mūšu 틀:L 틀:L ǧǧiřəŧ (< Ar.) dárée halkan habeen
178 day 틀:L 틀:L 틀:L ūmu 틀:L 틀:L nhā (< Ar.) ráanáa guyyaa maalin, dharaar
179 year 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L šattu 틀:L,
틀:L
틀:L, pl. 틀:L asəggwas shèeƙáràa, shèekáràa bara, waggaa sannad (< Ar.), kal,
shin, gu'
180 warm 틀:L 틀:L 틀:L šaḫnu 틀:L 틀:L ħma (< Ar.) buluqaa, o'aa qandac, diiran
181 cold 틀:L 틀:L 틀:L kaṣû 틀:L 틀:L asəmmađ’ mài ɗáaríi, mài sányíi qorraa qabow
182 full 틀:L 틀:L 틀:L malû 틀:L 틀:L ššua buux
183 new 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L 틀:L 틀:L žžđiđ (< Ar.) sáabóo haaraa cusub
184 old 틀:L 틀:L 틀:L (thing),
틀:L (person)
labru,
틀:L
틀:L aməqqr’an, awəssā tsóohóo moofaa duug
185 good 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L šən fiican, wanaagsan
186 bad 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
wā yəħři xun
187 rotten 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L xs’ā ( < Ar.) bud'uq jed'a qurun
188 dirty 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L 틀:L marrəɣ dhusukh, uskag
189 straight 틀:L 틀:L 틀:L ešru 틀:L nišan ( < Ar.) toos, turuus
190 round 틀:L 틀:L 틀:L kippatu aquřay wareeg
191 sharp 틀:L 틀:L 틀:L šēlu qđ’əʕ ( < Ar.) afle
192 dull 틀:L 틀:L 틀:L damiin
193 smooth 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L ařəqqaɣ dabac
194 wet 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
raṭbu 틀:L uff jiid'aa qoyan
195 dry 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L ablu 틀:L azəɣ qallal, engag
196 correct 틀:L 틀:L 틀:L damqu 틀:L 틀:L nišan ( < Ar.) saxan, toosan
197 near 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L ađəs kúsá d'i'oo dhow
198 far 틀:L 틀:L 틀:L nešû 틀:L 틀:L ggwəž níisá fagoo fag
199 right 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L afusi, yəffus dáamá mirga midig
200 left 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L az’əřmađ’, z’əřməđ’ hágú bitaa bidix, gur
201 at 틀:L 틀:L 틀:L,
틀:L
틀:L ɣā ag
202 in 틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L ina 틀:L 틀:L ku..
203 with 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
itti 틀:L akəđ la
204 and 틀:L 틀:L 틀:L u 틀:L đ oo, iyo
205 if 틀:L,
틀:L,
틀:L
틀:L 틀:L šumma 틀:L mařa haddii, lacalla
206 because 틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
틀:L,
틀:L
aššum 틀:L s minzi illeen, maxaayeelay
207 name 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L 틀:L isəm (< Ar.) súunáa maqaa magac