"예술인도유럽어"의 두 판 사이의 차이
Linguabucheon (토론 | 기여) (Linguabucheon (토론)의 8522판 편집을 되돌림) 태그: 편집 취소 |
Linguabucheon (토론 | 기여) (→예문) |
||
| 2,975번째 줄: | 2,975번째 줄: | ||
==예문== | ==예문== | ||
{| class="wikitable sortable" | {| class="wikitable sortable" | ||
| − | ! | + | ! 민족 !! 인구 !! 고유번호 !! 분파 !! 인종 |
|- | |- | ||
| 1 || 나 || *nge || me || me | | 1 || 나 || *nge || me || me | ||
2024년 3월 5일 (화) 00:12 판
| 예술 인도-유럽어 The Artic Indo-European [{{{IPA}}}] | |
| 사용 지역 | 중앙아시아 가정 |
| 사용 인구 | 1명이나, 사실상 없음(약 2억명 가정) |
표기
| |
| 문자 | 모든 문자(로마자 표기가 일반적) |
분류
| |
| 어순 | 자유(SVO가 일반적) |
| 언어 유형 | 굴절어 |
| 언어 계통 | 인도유럽어족 |
| 언어 지향 | 예술어 |
분화
| |
| 옛 형태 | 인도유럽조어
|
| 방언 | 없음
|
언어 코드
| |
| ISO 639-1 | AY |
| ISO 639-2 | AIE |
| ISO 639-3 | AIE |
개요
예술 인도-유럽어, 줄여서 AIE는 2023년 초에 인도유럽조어를 간편화하면서 최대한 보존한 현대식 인도유럽어를 만들자는 생각에서 시작된 박창훈의 인공어이다. 초기에는 음운변화가 방향이 없이 설계되어 형태가 수 가지 나왔지만 시간이 흐르면서 점점 고착화되어 지금의 형태에 이르렀고 미래에도 그럴 예정이다.
음운
자음
'AIE'의 자음은 단순 표기문자로 (m,n,ng,p,b,ph(f),t,d,th,sh,zh,k,g,kh(x),',ts,dz,tsh,c,j,ch,s,dh(z),v,gh,h,l,r,j,w)33개, IPA로 37개가 있다. 아래의 표는 표준 예술인도유럽어와 생활 예술인도유럽어의 음운을 모두 나타낸 것이다. 생활 예술인도유럽어에만 있거나 생활 예술인도유럽어와 표준 예술인도유럽어에 둘다 나타나는 음운은 두껍게 표시된다. 참고로 생활어에도 여러가지 방언이 있기에 가장 많이 쓰이는 중앙 생활어를 기준으로 한 것임을 미리 알린다.
| 조음 위치 → | 순음 | 설치음 | 구개음 | 후음 | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 조음 방법 ↓ | 양순음 | 순치음 | 치음 | 치경음 | 후치경음 | 치경구개음 | 권설음 | 경구개음 | 연구개음 | 구개수음 | 인두음 | 후두개음 | 성문음 | ||||||
| 폐 기류 | |||||||||||||||||||
| 비음 | m | n | ɲ | ŋ | |||||||||||||||
| 파열음 | p b | t d | k g | ʔ | |||||||||||||||
| 마찰음 | f v | θ ð | s z | ʃ ʒ | ʂ ʐ | ç ʝ | x ɣ | χ | ʁ | ħ | ʕ | ʜ | ʢ | h ɦ | |||||
| 접근음 | ʋ | ɹ | ɻ | j | ɰ | ||||||||||||||
| 전동음 | ʙ | r | ʀ | ||||||||||||||||
| 탄음 | ѵ | ɾ | ɽ | ||||||||||||||||
| 설측 마찰음 | ɬ ɮ | ɬ̢ ɮ̢ | |||||||||||||||||
| 설측 접근음 | l | *ȴ | ɭ | ʎ | ʟ | ||||||||||||||
| 설측 탄음 | ɺ | ||||||||||||||||||
| 폐외 기류 | |||||||||||||||||||
| 내파음 | ɓ̥ ɓ | ɗ̥ ɗ | ʄ̊ ʄ | ɠ̊ ɠ | ʛ̥ ʛ | ||||||||||||||
| 흡착음 | ʘ | ǀ | ǃ | ǂ | |||||||||||||||
| 설측흡착음 | ǁ | ||||||||||||||||||
모음
| 전설 | 중설 | 후설 | |
|---|---|---|---|
| 고모음 | ɪ iː | ʊ uː | |
| 중모음 | e ɛː | ə | o ɔː |
| 저모음 | ɑ aː |
명사
예술인도유럽어의 명사는 모두 3개의 성이 존재한다. 규칙적인 명사로 남성명사는 주로 '-os'로 끝나는 경우가 많으며 여성명사는 '-a'로, 중성명사는 보통 이들에 속하지 않는다. 알파벳 'Q'뒤에 반드시 'u'가 온다. 이것이 라틴어식 철자에서 유래한것은 맞지만 발음은 모두 '/c/'이다. 한글로는 'ㅉ'정도.
명사변화
예술인도유럽어에는 표준어 기준으로 3개의 성(남성,여성,중성)과 2개의 수(단수,복수), 그리고 8개의 격(주격,대격,여격,속격,탈격,구격,처격,호격)이 존재한다. 생활어 기준으로는 성과 수가 표준어와 같지만 격은 주격,대격,여격,속격,탈격으로 5개의 격만 존재한다. 다음은 표준 예술인도유럽어의 일반어근(단어근) 여성명사인 'nokt(밤)'의 굴절을 나타낸 표다. 이것은 제 1변화 명사이다. 자세한 부분은 이 곳을 참조.
á é í ó ú ā ē ī ō ū ā́ ḗ ī́ ṓ ū́
| 여성 제1변화 | 단수 | 복수 |
|---|---|---|
| 주격 | nókts | nóktes |
| 호격 | nókt | nóktes |
| 대격 | nóktem | nóktens |
| 여격 | néktī | néktemos |
| 속격 | nékts | néktōm |
| 탈격 | nékts | néktemos |
| 구격 | néktī | néktphi |
| 처격 | nékti | néktsu |
예술인도유럽어에서 분화한 언어들의 스와데시 목록
á é í ó ú ā ē ī ō ū ā́ ḗ ī́ ṓ ū́
| 번호 | 한국어 | 인도유럽조어 | 표준 예술인도유럽어 | 중앙 생활 예술인도유럽어 | 1구 생활인도유럽어 | 2구 생활인도유럽어 | 3구 생활인도유럽어 | 4구 생활인도유럽어 | 5구 생활인도유럽어 | 이탈리아조어 | 인도이란조어 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 나 | h₁eǵ | éz | eo | io | yo | eu | je | eu | egō | aȷ́ʰám |
| 2 | 너 | túH | tū́ | tu | tu | tu | tu | tu | tu | tū | túH |
| 3 | 그 | ís | ís | i | í | e | e | is | í | is | sá |
| 4 | 우리 | wéy | vī́ | vei | vi | vi | vi | vie | vei | nōs | wayám |
| 5 | 너희 | yū | iū | jun | iun | yun | jon | jon | jum | wōs | yuHyám |
| 6 | 그들 | éyes | éis | ei | ei | ey | ei | eu | ei | is | tā́s |
| 7 | 이것 | só | só | so | so | so | so | se | so | hek | ayám |
| 8 | 저것 | yós | ilós | ilos | ilo | los | los | lé | ilo | istos | tád |
| 9 | 여기 | ḱi | his | he | he | í | í | i | i | hek | Hidʰá |
| 10 | 저기 | h₂en | anis | ane | ane | ane | ane | enne | ani | iðei | tátra |
| 11 | 누구 | kʷis | quis | qui | qui | quo | quo | qui | qui | kʷis | kás |
| 12 | 무엇 | kʷid | quid | que | que | que | que | que | que | kʷid | čím |
| 13 | 어디 | kʷesmi | quasem | quase | quese | quaro | quaro | quare | quase | kʷāmdō | kúH |
| 14 | 언제 | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ayyānu, mati | 틀:L | 틀:L | məřmi | yaushe | goormee?, amee? | |
| 15 | how | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
ana mīni, ammīni | 틀:L | 틀:L | yaya | yàayàa | sidee? | |
| 16 | not | 틀:L, 틀:L, 틀:L 틀:Q, 틀:L 틀:Q, 틀:L 틀:Q |
틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L, 틀:L |
wā | ba | ii'ii | ma |
| 17 | all | 틀:L | 틀:L | 틀:L | kalû | 틀:L | 틀:L | marra | dúkà | hundaa | dhamaan, giddi, gebi, kulli |
| 18 | many | 틀:L | 틀:L | 틀:L | mādu | 틀:L | 틀:L | at’t’as | yaya | badan | |
| 19 | some | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ša | want | gar(i) | qaar | |
| 20 | few | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ēṣu | 틀:L | 틀:L | đrus | kàɗán | dhowr, waxyar | |
| 21 | other | 틀:L, 틀:L, 틀:L, 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L, 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L, 틀:L, 틀:L |
šanû | 틀:L | 틀:L | nnəɣni | wasu | biraa | kale |
| 22 | one | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
ištēn 틀:G, ištēt 틀:G |
틀:L | 틀:L | ižžən, ištən | ɗáyá | tokko | kow, hal |
| 23 | two | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
šinā 틀:G, šittā 틀:G | 틀:L | 틀:L | ŧnayən (< Ar.) | bíyú | lama | labo |
| 24 | three | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
šalāš 틀:G, šalāšat 틀:G | 틀:L | 틀:L | ŧřaŧa (< Ar.) | úkù | sadii | saddex |
| 25 | four | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
erbe 틀:G, erbet 틀:G | 틀:L | 틀:L | āƀʕa (< Ar.) | húɗú | afur | afar |
| 26 | five | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
xamiš 틀:G, xamšat 틀:G | 틀:L | 틀:L | xəmsa (< Ar.) | bìyár̃ | šan | shan |
| 27 | big | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | 틀:L | aməqqr’an | bàbbá | weyn | |
| 28 | long | 틀:L | 틀:L | 틀:L | arku | 틀:L | 틀:L | aziyrā | mài tsáwóo | dheer | |
| 29 | wide | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L, 틀:L |
rapšu | 틀:L | 틀:L, 틀:L | miriw | mài fáaɗíi | bal'aa, booccoo | ballaadhan |
| 30 | thick | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | gđā | mài káuríi | cufan | ||
| 31 | heavy | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
kabtu | 틀:L | 틀:L | đqəř (< Ar.) | mài náuyíi | culus | |
| 32 | small | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L | ṭexru | 틀:L | 틀:L | aməz’z’yan | k'arami | yar | |
| 33 | short | 틀:L | 틀:L | 틀:L | karû | 틀:L | 틀:L | aquđ’ađ’ | guntu | gaaban | |
| 34 | narrow | 틀:L | 틀:L | 틀:L | qatnu | 틀:L | 틀:L | ħsā | siriri | ciriiri | |
| 35 | thin | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
qatnu | 틀:L, 틀:L |
틀:L | azđađ | sìir̃íir̃ìi | dhuuban | |
| 36 | woman | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ŧamɣā’ŧ, ŧamət’t’uŧ | màcè | naag, dumar, haweeney, habar | |
| 37 | man (adult male) |
틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L | zikaru | 틀:L | 틀:L | āyaz | námíjì | rag | |
| 38 | man (human being) |
틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L | awīlu | 틀:L, 틀:L |
틀:L | ƀnađəm (< Ar.) | mùtûm | nama | nin |
| 39 | child | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ṣexru, māru | 틀:L, 틀:L, 틀:L |
틀:L | aħənžia, řƀəz’z’ | ɗáa, 'yáa | cunug | |
| 40 | wife | 틀:L | 틀:L | 틀:L | aššatu | 틀:L | 틀:L | ŧamɣā’ŧ | màatáa | xaas, afo, oori | |
| 41 | husband | 틀:L 틀:L |
틀:L | 틀:L | mutu | 틀:L, 틀:L |
틀:L | āyaz | míjìi | sey | |
| 42 | mother | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ummu | 틀:L | 틀:L | yəmma (< Ar.?) | úwáa | hooyo | |
| 43 | father | 틀:L | 틀:L | 틀:L | abu | 틀:L | 틀:L | ƀaƀa (< Ar.?) | ùbáa | aabbe | |
| 44 | animal | 틀:L | 틀:L | 틀:L | būlu, emāmu | 틀:L | 틀:L | lħayawan (< Ar.) | dábbàa (< Ar.?) | xaywaan | |
| 45 | fish | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | asřəm | kíifíi | qurt'ummii | kalluun, mallaay |
| 46 | bird | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | 틀:L | ažđ’iđ’ | tsúntsúu | c'irrii | shimbir |
| 47 | dog | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ayđi, aqzin, ahəggā | kàrée | saree | ey |
| 48 | louse | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ŧiššəšŧ (head), infā (body) | kwàlkwátàa (head), kwàr̃kwátàa (body) |
c'inii, injiraan, injijii | injir |
| 49 | snake | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ṣēru | 틀:L, 틀:L |
틀:L | fiɣā’, ŧařəfsa | mácìijíi | mar'ataa, bofa, šaawwisa | mas |
| 50 | worm | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ađan n tmuaŧ | tsúutsàa | dixiri, gooryaan | ||
| 51 | tree | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ssəžžāŧ (< Ar.) | ítàacée | muka | geed |
| 52 | forest | 틀:L | 틀:L | 틀:L | gūru | 틀:L | 틀:L | řɣaƀəŧ (< Ar.) | dáajìi | baqqoo, daggala | kayn, duur |
| 53 | stick | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L | Sanada | ul | |||
| 54 | fruit | 틀:L | 틀:L | 틀:L | inbu | 틀:L | 틀:L | řxuđ’āŧ (< Ar.) | ’yár̃ ítàacée | ija | miro |
| 55 | seed | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L | řħəbb (< Ar.) | írìi (< Kanuri?) | garii, saññii | iniin, abuur |
| 56 | leaf | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ḫasḫaltu | 틀:L | 틀:L | ŧifāšŧ | gányée | baala | caleen |
| 57 | root | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | 틀:L | az’wā | sâiwáa, jíijíyàa | xidid | |
| 58 | bark (of a tree) | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | θhašit | ɓáawóo | jilif | |
| 59 | flower | 틀:L | 틀:L | 틀:L | inbu | 틀:L | 틀:L | ŧanəwwašŧ | fùrée | daraaraa | ubax |
| 60 | grass | 틀:L | 틀:L | 틀:L | dīšu | 틀:L | 틀:L | arrƀiʕ (< Ar.) | cìyáawàa | marga | caws |
| 61 | rope | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | iǧǧi, ŧamriaŧ, asɣun | ígíyàa | xarig | |
| 62 | skin | 틀:L | 틀:L | 틀:L | gildu | 틀:L | 틀:L | ŧiřməšŧ | fáatàa | gogaa, ittillee | maqaar |
| 63 | meat | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ṭabhu | 틀:L | 틀:L | açsum | náamàa | foon | hilib, so' |
| 64 | blood | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | iđammən | jíníi | d'iiga | dhiig |
| 65 | bone | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | iɣəss | ƙàshíi | lafee | laf |
| 66 | fat (noun) | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | 틀:L | ŧađunt | máiƙòo | moora | baruur, caddiin |
| 67 | egg | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ŧaməǧǧač | ƙwái | killee, bup'p'aa | ukun |
| 68 | horn | 틀:L | 틀:L | 틀:L | qarnu | 틀:L | 틀:L | išš | ƙàhóo | gaafa | gees |
| 69 | tail | 틀:L | 틀:L | 틀:L | zibbatu | 틀:L | 틀:L | ŧanəwwāŧ (< Ar.?) | wútsíyàa | eegee | sayn |
| 70 | feather | 틀:L | 틀:L | 틀:L | nāṣu | 틀:L | 틀:L | afā | gáashìi | baal | |
| 71 | hair | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | šārtu | 틀:L | 틀:L | z’ət’t’u, ašəwwaf | gáashìi | tin | |
| 72 | head | 틀:L | 틀:L | 틀:L | rēšu | 틀:L | 틀:L, 틀:L | aqəyyua | kâi | mataa | madax |
| 73 | ear | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | uznu | 틀:L | 틀:L | aməz’z’uɣ, aməžžun | kûnnée | gurra | dheg |
| 74 | eye | 틀:L | 틀:L | 틀:L | īnu | 틀:L | 틀:L | ŧit’t’ | ídòo | ija | il |
| 75 | nose | 틀:L | 틀:L | 틀:L | appu | 틀:L | 틀:L | ŧinzā | háncìi | fuññaan | san |
| 76 | mouth | 틀:L | 틀:L | 틀:L | pû | 틀:L | 틀:L | aqəmmum | bàakíi | afaan | af |
| 77 | tooth | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
šinnu | 틀:L | 틀:L, 틀:L | ŧiɣməsŧ | hákóoríi | ilig | |
| 78 | tongue | 틀:L | 틀:L | 틀:L | lišānu | 틀:L, 틀:L |
틀:L | iřəs | hárshèe | arraba | carrab |
| 79 | fingernail | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ṣupru | 틀:L | 틀:L | iššā | fárcèe | qeensa | ciddi |
| 80 | foot | 틀:L | 틀:L | 틀:L | šēpu | 틀:L | 틀:L, 틀:L | đ’ā | ƙáfàa | miilla | cag |
| 81 | leg | 틀:L | 틀:L | 틀:L | kimṣu | 틀:L | 틀:L | ifaddən | ƙáfàa | hojjaa, luka | lug |
| 82 | knee | 틀:L | 틀:L | 틀:L | birku | 틀:L | 틀:L | fuđ | gwíwàa | jilba | jilib, low |
| 83 | hand | 틀:L | 틀:L | 틀:L | qātu | 틀:L | 틀:L | fus | hánnúu | harka | gacan |
| 84 | wing | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | kappu | 틀:L | 틀:L | afriw | fíffíkèe | baal | |
| 85 | belly | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
libbu | 틀:L | 틀:L | aʕəddis | cíkìi | calool | |
| 86 | guts | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
erru | 틀:L | 틀:L,틀:L | ađan, ƀururu | hánjíi | mar'umaan | mindhicir, xiidmo |
| 87 | neck | 틀:L, 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
kišādu, labiānu | 틀:L | 틀:L | iri | wúyàa | qoosee | quur, luqun, sur |
| 88 | back | 틀:L | 틀:L | 틀:L | šašallu | 틀:L | 틀:L | aʕrua | báayáa | dugda | dhabar, duud |
| 89 | breast | 틀:L, 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
irtu | 틀:L | 틀:L | ibbəš | nóonòo | harma | naas |
| 90 | heart | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
틀:L | libbu | 틀:L | 틀:L | uř | zúucìyáa | onnee | laab, wadne |
| 91 | liver | 틀:L | 틀:L | 틀:L | kabattu | 틀:L | 틀:L | ŧsa | hántàa | tiruu | tiro, beer |
| 92 | to drink | 틀:L | 틀:L | 틀:L | šatû | 틀:L, 틀:L |
틀:L | su, ħřu | sháa | dhug- | cab, dhan |
| 93 | to eat | 틀:L | 틀:L | 틀:L | akālu | 틀:L | 틀:L | šš | cí | cun | |
| 94 | to bite | 틀:L | 틀:L | 틀:L | našāku | 틀:L | mmā’məš | cìizáa | qaniin | ||
| 95 | to suck | 틀:L | 틀:L | 틀:L | enēqu | 틀:L, 틀:L |
t’t’əđ’, z’əmm | láasàa, tsóotsàa | hod'a, t'uut'a | nuug, dhuuq | |
| 96 | to spit | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
ssusəf | tóofàa | tuf | tuf | ||
| 97 | to vomit | 틀:L | 틀:L | 틀:L | arû | 틀:L | arr | yí ámái | matag, hunqaac | ||
| 98 | to blow | 틀:L | 틀:L | 틀:L | napāxu | 틀:L | ssuđ’ | búusàa, húuràa | afuufa, buufa | afuuf, buufi | |
| 99 | to breathe | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
napāšu | 틀:L | arr nnəfs | yí númfáashíi | neefsi | ||
| 100 | to laugh | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ṣuxxu | 틀:L | 틀:L | đ’ħəš (< Ar.) | dàaríyáa | kolfa | qosol |
| 101 | to see | 틀:L | 틀:L | 틀:L | amāru | 틀:L | 틀:L | z’ā | gáníi | arga | arag |
| 102 | to hear | 틀:L | 틀:L | 틀:L | šemû | 틀:L | 틀:L | səř | jí | dhaga'a | maqal |
| 103 | to know | 틀:L, 틀:L | 틀:L | 틀:L | idû | 틀:L, 틀:L |
틀:L | ssən | sánìi | beek- | garasho, ogaal, aqoon |
| 104 | to think | 틀:L | 틀:L | 틀:L | kuṣṣupu | 틀:L, 틀:L |
틀:L | tɣiř | yo tunaanii | male, feker | |
| 105 | to smell | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
ešēnu | 틀:L | 틀:L | gg arriħŧ | jí | ur | |
| 106 | to fear | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
palāxu, šaxātu | 틀:L | 틀:L | ŧiggwđi | tsòoróo | na'a | nax, baqdin, cabsi |
| 107 | to sleep | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
šalālu | 틀:L | 틀:L | t’t’əs | yí bárcíi | rafa | hurdo |
| 108 | to live | 틀:L, 틀:L | 틀:L | 틀:L | balāṭu | 틀:L | 틀:L | zđəɣ | dà râi | raaga | nool |
| 109 | to die | 틀:L | 틀:L | 틀:L | mâtu | 틀:L | mməŧ | mútù | du'a | dhimo, amuud | |
| 110 | to kill | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L | dâku | 틀:L | 틀:L | nəɣ | káshèe | qooma, ajjeesa, qala | dil |
| 111 | to fight | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ṣâlu | 틀:L | 틀:L | mmnəɣ | yí fáɗàa | dagaal, dirir | |
| 112 | to hunt | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ṣâdu | ymā | fàráutàa | adama | ugaarsi | ||
| 113 | to hit | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
naṭû | wwəŧ, ssqəř | búgàa | dhufo | |||
| 114 | to cut | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
nakāsu | qqəs, fři | yánkèe | goy, jar | |||
| 115 | to split | 틀:L | 틀:L, 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L, 틀:L |
nesû, šalātu | 틀:L | ƀđ’a | fáskàráa | jeex, tariiq | ||
| 116 | to stab | 틀:L | 틀:L | 틀:L | dakāšu | 틀:L | qqəs | sòokáa | toorey | ||
| 117 | to scratch | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
xarāsu | 틀:L | šməz | sóosàa | xoq | ||
| 118 | to dig | 틀:L | 틀:L | 틀:L | napālu, xerû | ɣəz | háƙàa, tóonàa | qod | |||
| 119 | to swim | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
fđəħ | yí íyóo | daaka | dabaal | ||
| 120 | to fly | 틀:L | 틀:L | 틀:L | parāḫu, parāšu | đ’u, fāfā (< Ar.?) | táashì | barara, barrisa | duul, buub | ||
| 121 | to walk | 틀:L | 틀:L | 틀:L | akāšu | 틀:L | 틀:L | uyua | tàfí | adeema | dareer, socod |
| 122 | to come | 틀:L, 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | ṭexû | 틀:L | 틀:L | as | zóo | dhuf- | imaansho |
| 123 | to lie (recline) | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
utulu | 틀:L | 틀:L | zzəř, bbuzzəř | kwántàa | c'iisa | seexo, jiif |
| 124 | to sit | 틀:L | 틀:L | 틀:L | wašābu | 틀:L | 틀:L | qqim | záunàa | fadhi | |
| 125 | to stand | 틀:L | 틀:L | 틀:L | izuzzu | 틀:L | ƀədd | táashì | ijaaja, d'aabad'd'a | joogsi, istaag | |
| 126 | to turn | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
saxāru | 틀:L | 틀:L, 틀:L | qřəƀ (< Ar.) | máyár̃ dà | taaya | wareeg, jeed |
| 127 | to fall | 틀:L | 틀:L | 틀:L | maqātu | 틀:L | 틀:L | wđ’a | fáaɗì | dhac | |
| 128 | to give | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
nadānu | 틀:L | əwš | báa | kenna | siin | |
| 129 | to hold | 틀:L | 틀:L | 틀:L | naṣāru | 틀:L | šəbbā | qabo | |||
| 130 | to squeeze | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
mazû | z’əmm | tuuji, marooji | ||||
| 131 | to rub | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
lapātu | nħəđ | mar, xoq | ||||
| 132 | to wash | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
ramāku | 틀:L, 틀:L | ssiađ, ssřiř | wánkèe | dhaq | ||
| 133 | to wipe | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L | kapāru | msəħ (< Ar.) | tirtir | ||||
| 134 | to pull | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | žar’r’ (< Ar.) | jáa | harkisa | jiid | ||
| 135 | to push | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ʕān | túuràa | dhiib- | riix | ||
| 136 | to throw | 틀:L | 틀:L, 틀:L | 틀:L | nadû | nd’ā | tuur, xoor, gan | ||||
| 137 | to tie | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L | kaṣāru, rakāsu, ṣamādu | qqən | xir | ||||
| 138 | to sew | 틀:L | 틀:L | 틀:L | kubbû | 틀:L, 틀:L, 틀:L | xəyyəđ’ (< Ar.) | ɗínkàa | erba | tol | |
| 139 | to count | 틀:L | 틀:L, 틀:L | 틀:L | manû | 틀:L | 틀:L | ħsəƀ (< Ar.) | tiri | ||
| 140 | to say | 틀:L | 틀:L | 틀:L | qabû | 틀:L, 틀:L | ini | cêe, fáɗìi | jedh- | dheh, oro | |
| 141 | to sing | 틀:L | 틀:L, 틀:L, 틀:L | 틀:L | zamāru | 틀:L, 틀:L | ɣənnəž | hees | |||
| 142 | to play | 틀:L | 틀:L | 틀:L | mēlelu | 틀:L | irā | ciyaar, dheel | |||
| 143 | to float | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L, 틀:L | fđəħ | sabbey | ||||
| 144 | to flow | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
alāku | 틀:L | azzəř | qulqul | |||
| 145 | to freeze | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L | žās | barafey | ||||
| 146 | to swell | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L | suff | barar | ||||
| 147 | sun | 틀:L | 틀:L | 틀:L | šamšu | 틀:L | ŧfušŧ | ráanáa | aduu, biiftuu | qorrax, cadceed | |
| 148 | moon | 틀:L | 틀:L | 틀:L | sîn, warxu | 틀:L | 틀:L | yua, ŧaziri | wátàa | baatii, ji'a | dayax |
| 149 | star | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | kakkabu | 틀:L | 틀:L | iŧri | tàuràaróo | urjii | xiddig |
| 150 | water | 틀:L | 틀:L | 틀:L | mû | 틀:L | aman | rúwáa | bisaan, madda | biyo | |
| 151 | rain | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L | zunnu | 틀:L | anz’ā | rúwán sámàa | roob | ||
| 152 | river | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | nāru | 틀:L | 틀:L | iɣzā | kòogíi | laga | webi |
| 153 | lake | 틀:L | 틀:L | 틀:L | tāmtu | 틀:L | 틀:L | ařimam, ŧanda | táfkìi | haro, yamays | |
| 154 | sea | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | tâmtu | 틀:L | 틀:L | řəƀħā (< Ar.) | tèekú (< Songhay) | galaana | bad |
| 155 | salt | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L | ŧaməǧǧaħŧ (< Ar.) | gíshíríi | aššaboo, soogidda | cusbo |
| 156 | stone | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L, 틀:L |
abnu | 틀:L | 틀:L | az’r’u | dúutsèe | d'agaa | dhagax, shiid |
| 157 | sand | 틀:L | 틀:L | 틀:L | bāṣu | 틀:L | 틀:L | ižđi | yàashíi, ƙásáa | ciid, bacaad | |
| 158 | dust | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
eperu | 틀:L | 틀:L | ŧaɣəbbā’ŧ (< Ar.) | ƙùuráa | awaara | bus, boor |
| 159 | earth | 틀:L | 틀:L | 틀:L | erṣetu | 틀:L | 틀:L, 틀:L, 틀:L | šař | ƙásáa | biyyoo | dhul |
| 160 | cloud | 틀:L, 틀:L, 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L, 틀:L |
erpetu | 틀:L | 틀:L, 틀:L | asiynu, ŧažnawŧ | gàajìmàarée | duumessa | hogol, daruur |
| 161 | fog | 틀:L | 틀:L | 틀:L | imbāru | 틀:L | 틀:L | ŧayyuŧ | házóo | ciiryaamo | |
| 162 | sky | 틀:L | 틀:L | 틀:L | šamû | 틀:L, pl.틀:L | ažənna | sámà (< Ar.) | waaqa | cir | |
| 163 | wind | 틀:L | 틀:L | 틀:L | šāru | 틀:L | asəmmiđ’ | ískàa | qilleensa | dabayl | |
| 164 | snow | 틀:L | 틀:L | 틀:L | šalgu | 틀:L | 틀:L | ađfəř | ƙànƙáráa | c'abbii | baraf (< Persian) |
| 165 | ice | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ažris | ƙànƙáráa | c'abbii | baraf | |
| 166 | smoke | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | qutru | 틀:L | 틀:L, 틀:L | ddəxxan (< Ar.) | háyáaûíi | aara | uun, qaac, qiiq |
| 167 | fire | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
išātu | 틀:L | 틀:L, 틀:L | ŧiməssi | wútáa | bobaa, giimii, ibidda | dab, oog |
| 168 | ash | 틀:L | 틀:L | 틀:L | didallu, ṭikmēnu | 틀:L | 틀:L | iɣɣəđ | tòokáa | barbadaa | dambas |
| 169 | burn (intrans.) | 틀:L | 틀:L | 틀:L | napāxu | 틀:L | šməđ’ | ƙóonèe | gub | ||
| 170 | road | 틀:L | 틀:L | 틀:L | xūlu | 틀:L, pl. 틀:L | aƀriđ | hányàa | waddo, jid, surin, tub, wadiiqo, dhabbe, marin | ||
| 171 | mountain | 틀:L | 틀:L | 틀:L | šadû | 틀:L | 틀:L | ađrā, ađmā | tsáunìi, dúutsèe, túdùu | gaara | buur |
| 172 | red 틀:Q | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
ruššû, pēlu | 틀:L | 틀:L | azəggwaɣ | jáa | diimaa | casaan, gaduud |
| 173 | green 틀:Q | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
warqu | 틀:L | 틀:L | aziyza | tsánwáa, kóor̃èe | bifa margaa | cagaar |
| 174 | yellow 틀:Q | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
warqu | 틀:L | 틀:L | awr’aɣ | ràawáyàa | boora | huruud, cawl, jaalle (< Italian) |
| 175 | white 틀:Q | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
peṣû | 틀:L, 틀:L |
틀:L | ašəmřař | fáríi | adii | caddaan |
| 176 | black 틀:Q | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
ṣalmu | 틀:L | 틀:L | aƀāršan | báƙíi | gur'aaccaa | madow |
| 177 | night | 틀:L | 틀:L | 틀:L | mūšu | 틀:L | 틀:L | ǧǧiřəŧ (< Ar.) | dárée | halkan | habeen |
| 178 | day | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ūmu | 틀:L | 틀:L | nhā (< Ar.) | ráanáa | guyyaa | maalin, dharaar |
| 179 | year | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | šattu | 틀:L, 틀:L |
틀:L, pl. 틀:L | asəggwas | shèeƙáràa, shèekáràa | bara, waggaa | sannad (< Ar.), kal, shin, gu' |
| 180 | warm | 틀:L | 틀:L | 틀:L | šaḫnu | 틀:L | 틀:L | ħma (< Ar.) | buluqaa, o'aa | qandac, diiran | |
| 181 | cold | 틀:L | 틀:L | 틀:L | kaṣû | 틀:L | 틀:L | asəmmađ’ | mài ɗáaríi, mài sányíi | qorraa | qabow |
| 182 | full | 틀:L | 틀:L | 틀:L | malû | 틀:L | 틀:L | ššua | buux | ||
| 183 | new | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | žžđiđ (< Ar.) | sáabóo | haaraa | cusub | |
| 184 | old | 틀:L | 틀:L | 틀:L (thing), 틀:L (person) |
labru, 틀:L |
틀:L | aməqqr’an, awəssā | tsóohóo | moofaa | duug | |
| 185 | good | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | šən | fiican, wanaagsan | ||
| 186 | bad | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
wā yəħři | xun | ||
| 187 | rotten | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | xs’ā ( < Ar.) | bud'uq jed'a | qurun | |||
| 188 | dirty | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | 틀:L | marrəɣ | dhusukh, uskag | ||||
| 189 | straight | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ešru | 틀:L | nišan ( < Ar.) | toos, turuus | |||
| 190 | round | 틀:L | 틀:L | 틀:L | kippatu | aquřay | wareeg | ||||
| 191 | sharp | 틀:L | 틀:L | 틀:L | šēlu | qđ’əʕ ( < Ar.) | afle | ||||
| 192 | dull | 틀:L | 틀:L | 틀:L | damiin | ||||||
| 193 | smooth | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ařəqqaɣ | dabac | ||||
| 194 | wet | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
raṭbu | 틀:L | uff | jiid'aa | qoyan | ||
| 195 | dry | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | ablu | 틀:L | azəɣ | qallal, engag | |||
| 196 | correct | 틀:L | 틀:L | 틀:L | damqu | 틀:L | 틀:L | nišan ( < Ar.) | saxan, toosan | ||
| 197 | near | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | ađəs | kúsá | d'i'oo | dhow | |
| 198 | far | 틀:L | 틀:L | 틀:L | nešû | 틀:L | 틀:L | ggwəž | níisá | fagoo | fag |
| 199 | right | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | afusi, yəffus | dáamá | mirga | midig |
| 200 | left | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | az’əřmađ’, z’əřməđ’ | hágú | bitaa | bidix, gur |
| 201 | at | 틀:L | 틀:L | 틀:L, 틀:L |
틀:L | ɣā | ag | ||||
| 202 | in | 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | ina | 틀:L | 틀:L | ku.. | |||
| 203 | with | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
itti | 틀:L | akəđ | la | |||
| 204 | and | 틀:L | 틀:L | 틀:L | u | 틀:L | đ | oo, iyo | |||
| 205 | if | 틀:L, 틀:L, 틀:L |
틀:L | 틀:L | šumma | 틀:L | mařa | haddii, lacalla | |||
| 206 | because | 틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
틀:L, 틀:L |
aššum | 틀:L | s minzi | illeen, maxaayeelay | |||
| 207 | name | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | 틀:L | isəm (< Ar.) | súunáa | maqaa | magac |
예문
| 민족 | 인구 | 고유번호 | 분파 | 인종 |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 나 | *nge | me | me |
| 2 | 너 | *~oo | oo | ne |
| 3 | 그 | *xe | he | he |
| 4 | 우리 | *~weh | we | we |
| 5 | 너희 | *~oo | oo | se |
| 6 | 그들 | *þa | þa | the |
| 7 | 이것 | *taj | ej | ay |
| 8 | 저것 | *faj | fej | fay |
| 9 | 여기 | *gajasr | gajehr | gair |
| 10 | 저기 | *fajasr | fajehr | fair |
| 11 | 누구 | *toh | too | too |
| 12 | 무엇 | *skaj | schej | shay |
| 13 | 어디 | *haþraj | eþrej | ethray |
| 14 | 언제 | *gooþ | gouþ | gooth |
| 15 | 어떻게 | *na kaj | nea | nea |
| 16 | 아닌 | *fezr | for | for |
| 17 | 모든 | *pzan | peon | pown |
| 18 | 많은 | þaj | þej | thay |
| 19 | 여러 | sja | sea | sea |
| 20 | 적은 | þaw | þaw | thaw |
| 21 | 다른 | slaj | slej | slay |
| 22 | 하나 | aneþ | onþ | onth |
| 23 | 둘 | nehs | nex | nex |
| 24 | 셋 | salen | salen | saln |
| 25 | 넷 | slejs | slaj | sley |
| 26 | 다섯 | oemma | eame | eam |
| 27 | big | *[h]andi | handi | |
| 28 | long | *luze | luze | |
| 29 | wide | *zabal | zabal | |
| 30 | thick | *lodi | lodi, gizen, potolo | |
| 31 | heavy | astun | ||
| 32 | small | txiki | ||
| 33 | short | *labur | labur, motz | |
| 34 | narrow | estu, mehar | ||
| 35 | thin | *bene | mehe, argal | |
| 36 | woman | emakume | ||
| 37 | man (adult male) | *gizon | gizon | |
| 38 | man (human being) | gizaki | ||
| 39 | child | *unbe, *[h]aur | haur, ume, sein | |
| 40 | wife | emazte | ||
| 41 | husband | *seNar | (probably bimorphemic) | senar |
| 42 | mother | *ama | (of nursery origin) | ama |
| 43 | father | *aita | (of nursery origin) | aita |
| 44 | animal | abere (domestic) | ||
| 45 | fish | *aRani | arrain | |
| 46 | bird | *zori | txori | |
| 47 | dog | *or (probably older), *zakur | txakur | |
| 48 | louse | *zoRi | zorri | |
| 49 | snake | *suge | suge | |
| 50 | worm | *anar | har | |
| 51 | tree | zuhaitz | ||
| 52 | forest | *oi[h]an, *baso | oihan, baso | |
| 53 | stick | makila | ||
| 54 | fruit | zitu, igali | ||
| 55 | seed | ale, hazi | ||
| 56 | leaf | *[h]oRi | hosto, orri | |
| 57 | root | erro, sustrai | ||
| 58 | bark (of a tree) | azal | ||
| 59 | flower | lili | ||
| 60 | grass | *berar | belar, bedar | |
| 61 | rope | soka | ||
| 62 | skin | *azal | azal, larru | |
| 63 | meat | haragi | ||
| 64 | blood | *odol | odol | |
| 65 | bone | hezur | ||
| 66 | fat (noun) | *gizen | gantz, gizen | |
| 67 | egg | arrautza | ||
| 68 | horn | *adar | adar | |
| 69 | tail | *buztan | buztan | |
| 70 | feather | luma | ||
| 71 | hair | *iLe | (approximately) | ile |
| 72 | head | *buru | buru | |
| 73 | ear | *beraRi | belarri | |
| 74 | eye | *begi | begi | |
| 75 | nose | *sudur | sudur | |
| 76 | mouth | *a[h]o | aho | |
| 77 | tooth | hortz, hagin | ||
| 78 | tongue (organ) | *bini | mihi | |
| 79 | fingernail | azazkal | ||
| 80 | foot | *oin | oin | |
| 81 | leg | hanka, zango | ||
| 82 | knee | *beLaun | belaun | |
| 83 | hand | *esku | esku | |
| 84 | wing | *[h]ego, *[h]egal | hego | |
| 85 | belly | sabel | ||
| 86 | guts | *[h]ertze | heste | |
| 87 | neck | *lepo | lepo | |
| 88 | back | *bizkar | bizkar | |
| 89 | breast | *ugatz | bular | |
| 90 | heart | *bi[h]otz | bihotz | |
| 91 | liver | *gibel | (probably bimorphemic) | gibel |
| 92 | drink | *-dandry | edan | |
| 93 | eat | *-an- | jan | |
| 94 | bite | kosk egin | ||
| 95 | suck | xurgatu | ||
| 96 | spit | txistu egin | ||
| 97 | vomit | oka egin, okatu | ||
| 98 | blow | putz egin | ||
| 99 | breathe | arnas egin | ||
| 100 | laugh | barre egin | ||
| 101 | see | *-kus- | ikusi | |
| 102 | hear | entzun | ||
| 103 | know | jakin | ||
| 104 | think | pentsatu | ||
| 105 | smell | usaindu | ||
| 106 | fear | *beldur | beldur izan | |
| 107 | sleep | *lo | (noun) | lo egin |
| 108 | live | bizi izan | ||
| 109 | die | hil | ||
| 110 | kill | *ero{, *-ro | (form uncertain)} | erahil |
| 111 | fight | borrokatu | ||
| 112 | hunt | ehizatu | ||
| 113 | hit | jo | ||
| 114 | cut | *-badance | moztu | |
| 115 | split | pitzatu | ||
| 116 | stab | sastatu | ||
| 117 | scratch | urratu | ||
| 118 | dig | aitzurtu | ||
| 119 | swim | igeri egin | ||
| 120 | fly | hegaz egin | ||
| 121 | walk | ibili | ||
| 122 | come | *-toR-; *-augin- | etorri | |
| 123 | lie (as in a bed) | etzan (action), etzanda egon (state) | ||
| 124 | sit | eseri (action), eserita egon (state | ||
| 125 | stand | zutitu (action), zutik egon (state) | ||
| 126 | turn (intransitive) | biratu | ||
| 127 | fall | *-ror-, *-au{(t)}sfar | erori, jausi | |
| 128 | give | *-bango: | eman | |
| 129 | hold | eduki | ||
| 130 | squeeze | estutu | ||
| 131 | rub | igurtzi | ||
| 132 | wash | ikuzi, garbitu, xahutu | ||
| 133 | wipe | xukatu, lehortu | ||
| 134 | pull | erakarri | ||
| 135 | push | bultzatu | ||
| 136 | throw | bota, jaurti(ki) | ||
| 137 | tie | lotu | ||
| 138 | sew | josi | ||
| 139 | count | zenbatu | ||
| 140 | say | esan, erran | ||
| 141 | sing | abestu | ||
| 142 | play | jokatu | ||
| 143 | float | igerikatu | ||
| 144 | flow | *-ario[n] | isuri | |
| 145 | freeze | izoztu | ||
| 146 | swell | hanpatu, puztu | ||
| 147 | sun | eki, eguzki | ||
| 148 | moon | *{[i]}iLe | (approximately) | ilargi |
| 149 | star | *izar | izar | |
| 150 | water | *ur | ur | |
| 151 | rain | *euri | euri | |
| 152 | river | *ibai | derivative of *ibar ? | ibai |
| 153 | lake | aintzira, zingira | ||
| 154 | sea | itsaso | ||
| 155 | salt | *gatz | gatz | |
| 156 | stone | *[h]aRi; *[h]aitz ?, *[h]anetz ? | harri | |
| 157 | sand | hondar, hare | ||
| 158 | dust | *[h]auts | hauts | |
| 159 | earth | *lur | lur | |
| 160 | cloud | *[h]odei < *[h]odeCi ? | hodei | |
| 161 | fog | laino | ||
| 162 | sky | ortzi | ||
| 163 | wind | haize | ||
| 164 | snow | elur, edur | ||
| 165 | ice | izotz | ||
| 166 | smoke | *ke | (of anomalous form) | ke |
| 167 | fire | *su | su | |
| 168 | ash | hauts, errauts | ||
| 169 | burn | *eRe, *-ze{(}-ki-{)} | erre | |
| 170 | road | *bide | bide | |
| 171 | mountain | *bendi | mendi | |
| 172 | red | *goRi | (possibly bimorphemic) | gorri |
| 173 | green | *urdin | (probably bimorphemic) | orlegi |
| 174 | yellow | *[h]ori | (possibly bimorphemic) | hori |
| 175 | white | *zuri | (possibly bimorphemic) | zuri |
| 176 | black | *bel ‘dark’ | beltz | |
| 177 | night | *gau | gau | |
| 178 | day | *egun; *egu? | egun | |
| 179 | year | *urte | (possibly bimorphemic) | urte |
| 180 | warm | bero | ||
| 181 | cold | *[h]otz | hotz | |
| 182 | full | *bete | beteta, bete | |
| 183 | new | *beRi | (possibly bimorphemic) | berri |
| 184 | old | *za[h]ar | zahar | |
| 185 | good | *on | on | |
| 186 | bad | *gaitz | txar | |
| 187 | rotten | ustel | ||
| 188 | dirty | *zikin | zikin | |
| 189 | straight | zuzen | ||
| 190 | round | *bil or *biL | biribil | |
| 191 | sharp (as a knife) | zorrotz | ||
| 192 | dull (as a knife) | kamuts | ||
| 193 | smooth | *leun | leun | |
| 194 | wet | busti, heze | ||
| 195 | dry | lehor | ||
| 196 | correct | zuzen | ||
| 197 | near | hurbil | ||
| 198 | far | urrun | ||
| 199 | right | eskuin | ||
| 200 | left | ezker | ||
| 201 | at | -n, -an, -ean, -etan | ||
| 202 | in | *sar- | (non-verbal stem?) | -n, -an, -ean, -etan |
| 203 | with | -ekin, -arekin | ||
| 204 | and | *eta | eta | |
| 205 | if | (baldin) ba- | ||
| 206 | because | -elako, bait-, ... eta | ||
| 207 | name | *izen | izen, deitura |