하탈어/어휘/학술어

언어학

• 어학: Малгал /malgal/
• 국어: Нара мал /nara mal/

품사론

• 품사: Сэ /se/
• 체언 : Мум мал, Эмзасэ
• 명사: Эрымсэ /erəmse/
• 대명사: Дә-Эрымсэ /dæ erəmse/
• 수사: Һимсэ /himse/
• 용언 : Фолэсэ /folese/
• 동사: Омжэгсэ /omdʒegse/
• 형용사: Гырэмсэ
• 수식언: Комэмсэ
• 관형사: Мәгэмсэ
• 부사: Ычэсэ
• 관계언: (없음)
• 조사: Ҫусэ
• 독립언: (없음)
• 감탄사: Ныкэмсэ

기타

• 관사: Ынҙымсэ
• 자동사: Зи-Омжэгсэ
• 타동사: Нам-Омжэгсэ
• 관계사: Гылэмсэ
• 접사: Сэгажэ
• 보조사: Дуғомҫусэ

문장성분

• 주어: Эмза мал
• 목적어: Борэм мал
• 보어: Гэғом мал
• 서술어: Фолэ мал
• 수식어: Комэм мал, Комэмсэ
• 관형어: Мәгэм мал
• 부사어: Ычэ мал
• 접속어: Эғымсэ

기타

• 어간: Золгэ
• 어미: Сэкыҫ
• 종결어미: Мәҙсэ
• 의태어: Кул Хүңнә мал
• 합성어: Гебсэ
• 파생어: Бынжэн мал
• 복합어: Гыдыбсэ
• 시제: Тәмәгэм
• 서술형: Биформ кул
• 형태소: Ныҫсэ

음성학

• 복음: Гебһур
• 자음: Дахһур
• 모음: Хулһур
• 복자음: Гыдыб дахһур
• 이중 모음: Гыдыб хулһур
• 마찰음: Галэһур

문자

• 문자: Гыл
• 표음문자(表音文字): Һур гыл
• 표의문자(表意文字): Тыҫ гыл
• 음소문자(音素文字): Наҫһур гыл
• 음절문자(音節文字): Наҫня гыл

수학

수와 식

• 계산: Һим
• 함수: Тарым-Су
• 등식: Гаҫгэ Шиг
• 부등식: Аан-Гаҫгэ Шиг
• 사칙연산: Ныгһим
• 결합법칙: Мокым быбчиг
• 지수: Буғэм-Су
• 단항식: Хулмадэ-Шиг
• 검산: Дөөһим
• 암산: Һугһим
• 정수: Уңгын Су
• 교집합: Һәгөм, Һәгөн муғэм
• 공집합: Бэн муғэм
• 전개도: Фелшэн гырэм
• 대칭도형: Маҙһын кул
• 대각선: Маҙ мугым
• 대각: Маҙгаг, Маҙму
• 근삿값: Ырэм габҫ, Гакаун габҫ
• 축척: Золэнза
• 축도: Золэн гырэм
• 확대도: Нылэн гырэм

기하학

• 선: Гым
• 직선: Барн гым, Бару гым
• 곡선: Хөн гым
• 벡터: (нет)
• 외각: Бакаҫ гаг, Бакаҫму
• 직각: Барнму
• 삼각형: Һиму кул
• 사각형: Ниму кул
• 평행하다: Наранхан
• 평행사변형: Наранхэ кул
• 원주(圓柱): Доңгын гэдуң, Уын гэдуң
• 원주(圓周): Уын долли
• 용량, 용적, 체적: Бупи
• 면적: Нырбэ
• 호: Хуал
• 현: Һэвэ, Хуал һэвэ
• 좌표: Зарэ пё
• 포물선: Фалмя зол
• 합동: Куг маҙгэ
• 예각: Пызогмо
• 둔각: Модэн гаг Модэн мо
• 정점: Кугжэ зым
• 내접: Анагдахэ
• 자취: Зарэ гэл
• 회전각: Дулэм гаг
• 외분한다: Бакаҫ наном

해석학

• 컴팩트: Уңгул жибхаб

사회

지리학

• 삼각주: Һиму был
• 사주: Мүрә гэдоң
• 동풍: Һәҫ барам
• 북동풍: Нуф-һә барам
• 남풍: Ма барам, Аф барам
• 북풍: Нуф барам, Дүн барам
• 서풍: Ханы барам
• 암석: Бәғө, Дул
• 화성암: Болэ дүн бәғө
• 수성암, 퇴적암: Молэ дүн бәғө
• 변성암: 변해된 바위
• 화강암: Сог дул
• 편마암: Бйын сог дул
• 석회암: Хөҫ дул
• 사암: Мүрә дул
• 이암: Пыл дул
• 역암: Загал дул
• 지표: Таң гызог
• 지각: Таң кыбжэл
• 홍수: Хын мол
• 범람원: Монымэ
• 만조: Мэлмол
• 간조: Сылмол
• 육풍: Моҫ барам
• 해풍: Бада барам
• 금속: Һү боҫэ
• 현무암: Муг дул
• 연흔: Молгел загог
• 건열: Марн гул
• 사층리: Гэғон цыңли
• 석주: Дул гэдоң
• 사구: Мүрә ындыг
• 화성암: Болдул
• 심성암: Гэфын-дүн дул
• 퇴적암: Сахэн дул
• 유문암: Хырын дул
• 안산암: Андес дул, Ансан дул
• 화산: Бол мүү
• 성층 화산: Самгаг бол мүү
• 순상 화산: Баңпә (кул)бол мүү
• 종상 화산: Зоңхйың бол мүү
• 주상 절리: Гэдоңхйың зылли
• 판상 절리: Панхйың зылли
• 엽리: Эфгел
• 편리: Зугаг гел
• 규암: Сыг'йың дул
• 천매암: 격짓돌
• 암: Зугаг дул
• 입상변정질: Ал мояң гйылзың бакөм
• 복사: Нә бэшэм
• (상온: Пйыңсан он)
• 고온: Нуфын он
• 저온: Наҙын он

미술

빛깔

청색: 푸른빛깔 Форн бэскал 녹색: 갈매빛깔 Галмя Бэскал 홍색: 붉은빛깔 Боргн бэскал

과학

화학

인산: 도깨비불실, 도깨비불산

천문학

항성: 붙박이별 Боҫ-багэ бел 태양: 해 Хә 유성: 별똥별 Бел-туң бел 행성: 떠돌이별 Тыдулэ бел 혜성: 살별 Һал бел

물리학

합력: 알짜힘 Алца хэм 광자: 빛알 Бэс ал 자기 다중극: 자기 여러겹극 Заги Чыры-геб гыг 자기 부상: 자기 띄움 Заги тығом 토크(Torque): 돌림힘 Дулэмхэм 직진: 곧게 나아감 Гуҙги наагам 반사: 되쏘임 Дү-суғэм 굴절: 꺾임 Кыкэм 궤적: 자리길 Зарэ гэл 진동: 떨기 Тылгэ 진동자: 떨개 Тылгя 색력 : 빛깔힘 Бэскал хэм 반전성: 홀짝성 Хулцагсың 코히런스(coherence): 결맞음 Гел маҙым

생명과학

백혈구: 흰피톨 Хажахн фэҫул 적혈구: 붉은피톨 Боргн фэҫул 전두엽: 이마엽 Эма йыб 대뇌: 큰골 Хын гул 소뇌: 작은골 Загн гул 교뇌: 다리뇌 Дарэ нө 간뇌: 사이뇌 Һағэ нө 뇌간: 뇌줄기 Нө золгэ 뇌량: 뇌들보 Нө дылбу 연수: 숨골, 숨뇌 Һомгул, Һом нө 척수: 등골 Дыңгул 피부: 살갗 Һалгас 관절: 뼈마디 Пе мадэ 근육: 힘살 Хэмһал 고막: 귀청 Гөөсың 심장: 염통 Чымҫуң 판막: 날름막 Наллм маг 혈액: 피 Фээ 혈액순환: 피돌기 Фээ дулгэ 혈관: 핏줄 Фээ зол 비장: 지라 Жэра 호흡: 숨쉬기 Һом һөгэ 폐: 허파 Хыфа 기관: 숨관 Һом гуан 기관지: 숨관가지 Һом гуан гажэ 횡격막: 가로막 Гару маг 식도: 밥줄 Бабзол 위: 밥통 Бабҫуң 담낭: 쓸개 Сылгя 췌장: 이자 Эза 소장: 작은창자 Загн саңза 십이지장: 샘창자 Һәм саңза 공장: 빈창자 Бэн саңза 회장: 돌창자 Дул саңза 대장: 큰창자 Хын саңза 맹장: 막창자 Маг саңза 결장: 잘록창자 Залуг саңза 직장: 곧은창자 Гуҙн саңза 신장: 콩팥 Хуңфаҫ 방광: 오줌보 Узомбу 요관: 오줌관 Узом гуан 요도: 오줌길 Узом гэл 단백질: 흰자질 Хажан 함수탄소: 녹말 Ногмал 지방: 기름기 Гэрымги 효소: 뜸씨 Тымсэ 포유동물[7]: 젖빨이짐승 зыҙпалэ жимсын 양서류[8]: 물뭍짐승 Мол-Моҫ жимсын 파충류[9]: 길짐승 Гэл жимсын 척추동물: 등뼈동물 Дың-пе доңмул 무척추동물: 민등뼈동물 Мэн Дың-пе доңмул 삼엽충: 세쪽이 Һи цугэ 생존 경쟁: 살기다툼 Һалгэ даҫом 증산작용: 김내기гэм нәгэ 엽록소: 잎파랑이 Эф фараңэ 광합성, 탄소동화작용: 녹말만들기 Ногмал мандылгэ 책상조직: 울타리조직 Олҫар зожиг 해면조직: 갯솜조직 Гәҫ һум зожиг 향일성: 해굽성 Хә-гоб сың 향지성: 땅굽성 Таң-гоб сың 효모균: 뜸팡이 Тымфаңэ